Testovi pomažu da se dobije zdravo potomstvo

Zajednički cilj roditelja i akušera jeste dobijanje zdravog potomstva. Zato je veoma važno adekvatno propratiti tok svake trudnoće i da svaka trudnica, bez obzira na godine i na to koje po redu dete rađa, obavi skrining na hromozomske anomalije (hromozomopatije). Svaka trudnoća može biti opterećena ovim poremećajima, ali se ta verovatnoća povećava s godinama trudnice.

Izuzetno je važan ultrazvučni pregled koji se obavlja od 22. do 26. nedelje trudnoće (4D  ultrazvučni pregled)

Najčešća takva bolest jeste Daunov sindrom. Prema procenama stručnjaka, u Srbiji živi oko 2.000 dece sa ovim sindromom.

 

Još je Langdon Daun 1866. godine opisao kod osoba sa trizomijom 21. hromozoma zadebljanje na vratu, mali nos i pljosnato lice.

Može se reći da su skrining metode našle osnovu u ovom zapažanju. Četrdesetak godina postoje različite skrining metode koje su se sedamdesetih godina prošlog veka zasnivale na starosti majke, a danas na kombinaciji starosti majke, ultrazvučnog nalaza (određivanje starosti trudnoće na osnovu veličine ploda, debljine kožnog nabora na vratu, kao i prisustva nosne kosti) i biohemijskih markera trudnice.

Ginekolog dr Ivan Bojović iz ordinacije „Labomedika“ kaže da je nepotrebno sve trudnice izlagati rizicima koje nose invazivne dijagnostičke procedure kao što su, primera radi, uzimanje uzorka horionskih čupica, plodove vode ili krvi iz pupčanika bebe. Iz tih razloga je i osmišljen skrining na hromozomopatije.

Neophodan skrining

– Svaka trudnica treba da prođe kroz skrining, a najbolje je ukoliko se uradi kombinovani skrining prvog trimestra trudnoće, takozvani dabl test. On obuhvata ultrazvučni pregled i dva biohemijska markera (hCG i PAPP-A) i radi se od 11. do 13. nedelje i šest dana starosti trudnoće.

Tada se popunjava i upitnik koji obuhvata i neke parametre vezane za trudnicu kao što su telesna težina, etnička pripadnost, navike vezane za pušenje, podatak o šećernoj bolesti kod trudnice, kao i da li je trudnoća spontana ili iz metoda vantelesne oplodnje, jednoplodna ili višeplodna, da li trudnica upotrebljava hormone, kao i prisustvo krvarenja tokom poslednjih nedelju dana. Važno je da pacijentkinje budu na vreme upućene na ovaj skrining metod, kao i da prvo dođu na ultrazvučni pregled, a tek nakon toga da odu u laboratoriju radi uzimanja uzorka krvi. Rezultati se dobijaju posle nekoliko sati ili sledećeg dana – objašnjava dr Ivan Bojović.

Cene testova

Dabl, tripl i kvadripl test moguće je uraditi u državnim ginekološkim ustanovama. Pošto se na njih ponekad čeka i potrebno ih je zakazati, trudnice često izgube strpljenje i odu u privatne laboratorije. Cena dabl testa u privatnom sektoru najčešće iznosi 2.500 dinara, tripl testa oko 3.000, a cena kvadripl testa je do 6.000 dinara.

Nakon toga, ginekolog treba da pregleda rezultat na kome je izračunat rizik da se radi o trudnoći sa hromozomopatijom, ali to, naravno, ne znači da dete ima hromozomopatiju. Na osnovu izračunatog rizika, ukoliko je on povišen, trudnica se upućuje u genetsko savetovalište koje donosi odluku o daljim dijagnostičkim procedurama, neinvazivnim ili invazivnim, pa se trudnica dalje prati i ispituje.

Tokom ultrazvučnog pregleda, osim veličine ploda i merenja debljine vratne brazde, uvek se detaljno posmatra anatomija i morfologija ploda. Kombinacijom ultrazvučnog pregleda, merenja vratne brazde, identifikacije nosne kosti i biohemijskih markera iz krvi trudnice moguće je ostvariti stopu detekcije Daunovog sindroma kod više od 95 odsto beba.

Tripl test

– Ukoliko trudnica iz bilo kog razloga ne uradi dabl test, može da uradi kombinovani skrining drugog trimestra trudnoće, takozvani tripl test, koji obuhvata pored ultrazvučnog pregleda trudnice i uzimanje tri markera iz krvi (hCG, AFP i estriol), a što se može uraditi od 15. do 22. nedelje trudnoće. U istom pediodu može da se uradi i kvadripl test. I ti se rezultati dobijaju nakon nekoliko sati ili sledećeg dana, tako da ukoliko postoji povišen rizik, a nakon odluke genetskog savetovališta u kome su ginekolog, pedijatar i genetičar, može se uraditi amniocenteza (analiza plodove vode) i to od 16. nedelje trudnoće – dodaje dr Bojović.

Doktor napominje i da je izuzetno važan ultrazvučni pregled koji se obavlja od 22. do 26. nedelje trudnoće koji trudnice popularno nazivaju i „4D ultrazvučni pregled“. I tokom ovog pregleda detaljno se analiziraju moždane strukture, lice, vrat, srce i veliki krvni sudovi bebe, kičmeni stub i kontinuitet prednjeg trbušnog zida, dijafragma, bubrezi, mokraćna bešika, genitalije, ekstremiteti, pupčanik, posteljica, plodova voda, kao i protoci krvi kroz određene krvne sudove ploda i majke.

Sklonost depresiji zbog ranog dobijanja menstruacije

Devojčice koje pre 12. godine dobiju menstruaciju sklonije su depresiji u tinejdžerskom dobu, tvrde britanski naučnici.

Istraživači sa Univerziteta u Bristolu i Kembridžu proučavali su grupu od 2.184 devojčice koje su učestvovale u istraživanju. Istraživanje je pokazalo da devojčice koje su dobile menstrualni ciklus pre nego što su napunile 11 i po godina imale više simptoma depresije u 13. i 14. godini.

One učesnice koje su menstruaciju dobile kasnije, to jest posle navršenih 13 i po godina, pokazivale su manje simptoma depresije.

Dr Kerol Džoinson, koja je predvodila istraživanje, kaže da devojčice koje sazru ranije mogu imati osećanje izolovanosti od vršnjaka i mogu biti nespremne za hormonalne promene.

Izvor: blic.rs

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *